WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

Podstawa prawna
Ustawa Prawo Oświatowe o systemie oświaty z dnia 16 grudnia 2016 r. (Dz. U. 2017 r., poz. 59 z późniejszymi zmianami).

  1. Wstęp
         W związku z ogromnym postępem technologicznym, rozwojem gospodarczym pojawił się problem dostosowania wiedzy, umiejętności, kwalifikacji społeczeństwa do wymagań rynku pracy. Należy podejmować odpowiednie działania w celu redukcji tego problemu.
         Światowe standardy gwarantują uczniom dostępność i powszechność usług doradczych na terenie szkoły. Również przepisy w polskim prawie oświatowym zobowiązują placówki oświatowe do przygotowania uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia.
         Argumentując konieczność tworzenia wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego należy wskazać na:
    • potrzebę usytuowania blisko ucznia profesjonalnej pomocy, zwiększającej trafność jego decyzji edukacyjnych i zawodowych, minimalizującej koszty psychiczne wynikające z niewłaściwych wyborów i koszty materialne związane z dojazdem do placówek specjalistycznych,
    • zagwarantowanie systematycznego oddziaływania na uczniów w ramach planowanych działań realizowanych metodami aktywnymi,
    • możliwość udzielania uczniom pomocy w wyborze i selekcji informacji dotyczących edukacji i rynku pracy, zgodnie z planowanym przez nich kierunkiem rozwoju zawodowego,
    • możliwość działań w zakresie planowania wspólnie z uczniem jego kariery zawodowej,
    • obniżenie społecznych kosztów kształcenia dzięki poprawie trafności wyborów na kolejnych etapach edukacji,
    • dostosowanie rozwiązań polskich do standardów pozostałych krajów UE.
         Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego, stwarza uczniowi możliwość zdobycia wiedzy i umiejętności niezbędnych do odnalezienia swojego miejsca na drodze kariery zawodowej – poznania siebie i własnych predyspozycji zawodowych, zasad rządzących rynkiem pracy i edukacji, uzyskania informacji o lokalnym rynku pracy oraz zaplanowania własnej kariery szkolnej i zawodowej.
         Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego skierowany jest przede wszystkim do uczniów, rodziców i wszystkich pracowników ZSOFiK nr 22.
         Obejmuje wszystkie działania wychowawcze szkoły, rodziców i innych osób, grup i instytucji mające na celu przygotowanie młodzieży do podejmowania decyzji edukacyjno-zawodowych oraz planowania kariery zawodowej. Proces edukacji realizowany w sytuacjach wychowawczych służy kształtowaniu aspiracji życiowych ucznia, kształtuje samoocenę możliwości intelektualnych, zainteresowań, zdolności, cech charakteru. Obejmuje indywidualną i grupową pracę z uczniami, rodzicami i nauczycielami (Radą Pedagogiczną). Ma charakter planowych działań.

  2. Cele doradztwa zawodowego
    1. Cele ogólne
      1. Wewnątrzszkolny system doradztwa ma na celu:
      2. Zwiększanie świadomości własnych zdolności i predyspozycji
      3. Rozwijanie zainteresowań zawodowych Kształtowanie aktywnej, przedsiębiorczej postawy wobec rynku pracy
      4. Przybliżanie zawodów i specjalności związanych z określoną dziedziną
      5. Przygotowanie do roli pracownika. Kształtowanie cech osobowości istotnych dla funkcjonowania w roli pracownika, bez względu na profesję: punktualność, sumienność, ugodowość
      6. Kształtowanie gotowości do zmiany
      7. Gromadzenie informacji o szkołach policealnych i wyższych oraz innych jednostkach szkolących;
      8. Gromadzenie informacji o zawodach;
      9. Gromadzenie informacji o rynku pracy;szkolenia o metodach poszukiwania pracy;
      10. Pomoc psychologiczną w określaniu własnych predyspozycji zawodowych;
      11. Prowadzenie zajęć z zakresu: komunikacji interpersonalnej, profilaktyki antystresowej, technik negocjacji, sposobów motywowania do pracy, asertywności;
      12. Kształtowanie umiejętności gromadzenia dokumentacji przydatnej na rynku pracy.
    2. Treści programu i cele szczegółowe.
      1. poznanie samego siebie
        Treści:
        • Moje mocne i słabe strony
        • Zainteresowania i predyspozycje zawodowe
        • Asertywność
        • Umiejętność komunikacji
        • Radzenie sobie ze stresem
        Cele szczegółowe:
        • Uczeń potrafi określić swoje mocne i słabe strony
        • Uczeń potrafi określić swoje zainteresowania, uzdolnienia i predyspozycje zawodowe
        • Uczeń potrafi zdiagnozować swoje zapotrzebowanie na informacje edukacyjne i zawodowe
        • Uczeń wyjaśnia i charakteryzuje postawę asertywną, agresywną i uległą
        • Uczeń zna zasady skutecznej komunikacji i bariery, które ją ograniczają
        • Uczeń zna źródła stresu i potrafi sobie z nim radzić.
      2. Rynek pracy i świat zawodów
        Treści:
        • Klasyfikacja zawodów i ich charakterystyka
        • Zawody przyszłości, zawody nowe i deficytowe
        • Charakterystyka rynku pracy
        • Kształtowanie postaw przedsiębiorczych
        • Podejmowanie działalności gospodarczej
        • Źródła pozyskiwania informacji o rynku pracy
        • Dokumenty aplikacyjne
        • Autoprezentacja
        • Rozmowa kwalifikacyjna
        • Formy zatrudnienia
        • Prawa i obowiązki pracownika
        • Mobilność zawodowa
        • Bezrobocie
        • Instytucje rynku pracy
        Cele szczegółowe:
        • Uczeń zna podstawowy podział zawodów
        • Uczeń wymienia zawody przyszłości, zawody deficytowe i te, które od nie-dawna funkcjonują na polskim rynku pracy
        • Uczeń zna wymagania, środowisko pracy i czynności interesujących go za-wodów
        • Uczeń wie, jak ma zaplanować swoją drogę
        • Uczeń orientuje się w szansach zatrudnienia na lokalnym rynku pracy
        • Uczeń przedstawia cechy, którymi charakteryzuje się osoba przedsiębiorcza
        • Uczeń wymienia i opisuje formy prawno – organizacyjne podejmowania działalności gospodarczej
        • Uczeń zna nowoczesne sposoby selekcji i rekrutacji pracowników
        • Uczeń potrafi napisać cv i list motywacyjny
        • Uczeń potrafi przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej
        • Uczeń potrafi dokonać autoprezentacji
        • Uczeń zna różne rodzaje umów o pracę i różne formy zatrudnienia
        • Uczeń zna prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy
        • Uczeń zna sposoby radzenia sobie ze zmianami, rozwija umiejętności po-zwalające na adaptację do zmieniających się warunków
        • Uczeń wie jak radzić sobie z sytuacją bezrobocia
        • Uczeń zna instytucje wspierające młodzież w podejmowaniu decyzji zawodowych
      3. Planowanie kariery zawodowej.
        Treści:
        • Możliwości wyboru drogi zawodowej i edukacyjnej po ukończeniu szkoły średniej
        • Czynniki planowania kariery edukacyjno – zawodowej
        • Tworzenie Indywidualnych Planów Działania
        • Kierunki studiów
        • Kursy kwalifikacyjne
        Cele szczegółowe:
        • Uczeń poszukuje indywidualnego rozwiązania edukacyjnego i zawodowego
        • Uczeń zna czynniki potrzebne do planowania kariery edukacyjno – zawodo-wej
        • Uczeń potrafi opracować swój własny plan kariery zawodowej Uczeń
        • Uczeń rozumie potrzebę dalszego kształcenia, kształcenia ustawicznego
        • Uczeń posiada informacje o zakresie kształcenia szkolnictwa wyższego
        • Uczeń potrafi korzystać z źródeł informacji dotyczących dalszego kształcenia

  3. Założenia
         Orientacja zawodowa jest ważnym zadaniem wychowawczym szkoły i jest zawarta w Statucie Szkoły.
         Adresatami wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego są: uczniowie, rodzice, nauczyciele, środowisko lokalne. Obejmuje indywidualną i grupową pracę z uczniami, rodzicami i nauczycielami, ma charakter planowanych działań.
    Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego współrealizują:
    • pedagog szkolny w ramach godzin wychowawczych i zastępstw (zajęcia grupowe) oraz rozmów doradczych (zajęcia indywidualne) – zajęcia dotyczą m.in.: świadomego wyboru zawodu, technik uczenia się.
    • biblioteka szkolna – uczniowie mają możliwość korzystania z Multimedialnego Centrum Informacji oraz zasobów biblioteki,
    • wychowawcy klas prowadząc zajęcia związane z przygotowaniem młodzieży do podejmowania decyzji edukacyjno-zawodowych oraz planowania kariery zawodowej w ramach godzin wychowawczych oraz rozmów indywidualnych, realizując plan wychowawczy klasy,
    • nauczyciele opiekunowie kółek zainteresowań prowadząc zajęcia rozwijające zainteresowania i pasje uczniów,
    • opiekunowie samorządu szkolnego zapewniając warunki organizacyjne dla samorządowej działalności młodzieży, udzielając pomocy w realizacji zadań samorządu,
    • wszyscy nauczyciele w ramach poszczególnych przedmiotów realizując podstawę programową i program nauczania.
    • przedstawiciele instytucji zajmujących się doradztwem zawodowym ,PPP, HP, uczelni, UP, OHP, przedsiębiorcami

  4. Metody, formy pracy i narzędzia pracy.
    1. Formy adresowane do uczniów:
      • Zajęcia warsztatowe,
      • Zajęcia lekcyjne poświęcone tematyce edukacyjno – zawodowej,
      • Rozmowy doradcze,
      • Projekcje filmów o zawodach,
      • Wycieczki zawodoznawcze
      • Spotkania z przedstawicielami wyższych uczelni i przedstawicielami różnych zawodów,
      • Udział w Targach Edukacyjnych Szkół,
      • Praktyki zawodowe,
      • Praca z Internetem,
      • Praca z informatorami o zawodach i wyższych uczelniach,
      • Korzystanie z programów komputerowych związanych z poradnictwem zawodo-wym,
      • Udostępnianie literatury z zakresu orientacji zawodowej i poradnictwa zawodowego.
      • Spotkania z absolwentami szkoły – losy absolwentów, ich kariera zawodowa
    2. Formy adresowane do rodziców:
      • Zapoznanie rodziców z programem doradztwa zawodowego w szkole., działalno-ścią szkolnego koordynatora ds. doradztwa zawodowego,
      • Udostępnianie informatorów szkół wyższych i literatury z zakresu poradnictwa za-wodowego,
      • Indywidualne rozmowy z pedagogiem, koordynatorem ds. doradztwa edukacyjno – zawodowego, doradcą zawodowym z PPP,
      • Wykorzystanie doświadczeń rodziców w zakresie mobilności zawodowej.
      • Organizacja spotkań na zebraniach z przedstawicielami Urzędu pracy, doradcą za-wodowym,
      • Przekazywanie na bieżąco informacji dotyczących kierunków studiów, zawodów przyszłości, targów edukacyjnych .
    3. Narzędzia pracy:
      • filmy o zawodach,
      • informatory o zawodach i kierunkach kształcenia, typach szkół i uczelni wyższych,
      • testy do badań indywidualnych i grupowych, kwestionariusze zainteresowań i uzdolnień,
      • wzory CV i listów motywacyjnych,
      • materiały informacyjne, foldery reklamujące szkoły i uczelnie, poradniki, książki z zakresu poradnictwa i planowania kariery zawodowej,
      • filmy instruktażowe, np. Autoprezentacja, Rozmowa kwalifikacyjna,
      • multimedialne programy komputerowe, np. Piramida Kariery, Mocne i słabe strony, Predyspozycje zawodowe

  5. Korzyści wynikające z funkcjonowania wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego
    Dla indywidualnych odbiorców:
    • Ułatwienie uczniom, nauczycielom oraz rodzicom dostępu do informacji edukacyjnej i zawodowej,
    • poszerzenie edukacyjnych i zawodowych perspektyw uczniów,
    • podejmowanie świadomych, trafniejszych decyzji edukacyjnych i zawodowych,
    • ułatwienie wejścia na rynek pracy dzięki poznaniu procedur pozyskiwania i utrzymywania pracy,
    • uświadomienie konieczności i możliwości zmian w zaplanowanej karierze zawodowej,
    • zapobieganie niepowodzeniom szkolnym, zniechęceniu, porzucaniu szkoły, a później pracy jako konsekwencji nieprawidłowych wyborów.
    Dla szkoły:
    • realizowanie zobowiązań wynikających z zapisów zawartych w statucie szkoły,
    • zapewnienie ciągłości działań orientacyjno-doradczych szkoły i koordynacji zadań wynikających z programu wychowawczego szkoły,
    • utworzenie na terenie szkoły bazy informacji edukacyjnej i zawodowej oraz zapewnienie jej systematycznej aktualizacji.
    Dla innych podmiotów edukacyjnych:
    • uzyskanie przepływu informacji zawodowej sprzyjającego trafnym wyborom uczniów i korzystnie wpływającego na dostosowanie programów nauczania do wymogów rynku pracy,
    • stabilizacja kadry podejmującej działania z zakresu orientacji zawodowej na terenie szkoły.
    Dla państwa i władz lokalnych:
    • zwiększenie świadomości społecznej dotyczącej konieczności racjonalnego planowania rozwoju zawodowego przez jednostki,
    • podejmowania właściwych decyzji, aktywnie przeciwdziałających bezrobociu,
    • zapewnienie powszechności i dostępności usług doradczych zalecanych prze Komisję Unii Europejskiej.
    • zwiększenie szans znalezienia odpowiednio przygotowanych kandydatów, świadomych oczekiwań rynku pracy.
    Dla pracodawców:
  6. Plan pracy wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego. Lp. Zadania Realizator Termin Uwagi 1. Gromadzenie bazy informacyjnej o rynku pracy i zawodach (informatory, teczki zawodów, baza multimedialna, literatura nt. doradztwa zawodowego i rynku pracy) Koordynator, pedagog szkolny cały rok Biblioteka szkolna, sala do podstaw przedsiębiorczości, gablota na korytarzu Strona internetowa szkoły 2. Prowadzenie tablicy ogłoszeń nt. „Informacje z rynku pracy i ze świata zawodów”, gromadzenie aktualnych ofert pracy Koordynator cały rok Gablota strona internetowa szkoły 3. Przeprowadzenie lekcji wychowawczych z zakresu preorientacji zawodowej przewidziane w programie wychowawczym szkoły Pedagog szkolny, koordynator doradztwa, wychowawcy cały rok Wykorzystanie scenariuszy zajęć WSDZ 4. Przeprowadzenie lekcji dotyczących rynku pracy i planowania kariery zawodowej na zajęciach z podstaw przedsiębiorczości, geografii, wos Nauczyciele podstaw przedsiębiorczości, geografii, wos, języka polskiego cały rok Scenariusze zajęć 5. Przeprowadzenie lekcji dotyczących lokalnego rynku pracy i planowania indywidualnej kariery Koordynator cały rok Warsztaty –uczelnie, PPP, UP, OHP 6. Prowadzenie indywidualnych konsultacji z uczniami i rodzicami Doradca zawodowy , pedagog szkolny, wychowawcy cały rok Współpraca PPP 7. Nawiązanie współpracy z OHP, PPP, UP, firmami, praktyki zawodowe, przedsiębiorcami Dyrekcja, koordynator cały rok 8. Wycieczki klas maturalnych:
    Targi Edukacyjne Szkół Wyższych w Warszawie
    Dni Otwarte wyższych uczelni Koordynator, Wychowawcy klas cały rok 9. Udział uczniów w warsztatach z doradztwa zawodowego organizowanych przez wyższe uczelnie, OHP Koordynator, pedagog cały rok Uczelnie, PPP 10. Udział uczniów w konkursach, prelekcjach pozaszkolnych rozwijających zainteresowania Nauczyciele przedmiotów zawodowych, wychowawcy klas cały rok 11. Przekazywanie informacji o zastosowaniu i przydatności danych treści nauczania w różnych dziedzinach życia (informacje pomocne w wyborze kierunków studiów) Nauczyciele przedmiotów cały rok 12. Monitorowanie losów absolwentów ZSOFiK nr 22 organizowanie spotkań z uczniami Koordynator, wychowawcy klas cały rok Pogadanki, ankieta 13. Czynniki wyboru szkoły ponadgimnazjalnej , źródła informacji o szkole Zespół ds. doradztwa zawodowego wrzesień Przeprowadzenie ankiety w klasach pierwszych 14. Edukacja rodziców (porady, prelekcje, konsultacje) Dyrekcja , pedagog, koordynator cały rok We współpracy z PPP, UP 15. Systematyczne wzbogacanie kompetencji zawodowych poprzez udział w zewnętrznych formach doskonalenia oraz samokształcenie Koordynator, nauczyciele, pedagog cały rok WCIES, KOWEZiU

REALIZACJA TREŚCI PROGRAMU DORADZTWA ZAWODOWEGO W KONTEKŚCIE REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ I PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO SZKOŁY:

TematykaRealizacja treści w ramach zajęć:Uwagi
Moje mocne i słabe stronyPodstawy przedsiębiorczościKlasy pierwsze
Zainteresowania i predyspozycje zawodoweGodzina wychowawcza dodatkowe zajęcia, zajęcia warsztatowe -OHP, uczelnie, poradnieKlasy pierwsze
AsertywnośćPodstawy przedsiębiorczości, godz. wychowawczeKlasy pierwsze
Umiejętność komunikacjiPodstawy przedsiębiorczości, godziny wychowawcze Język polski, język angielski zawodowyKlasy pierwsze
Radzenie sobie ze stresemGodzina wychowawcza, warsztaty- uczelnieKlasy pierwsze i czwarte
Klasyfikacja zawodów i ich charakterystykaGodzina wychowawcza, przedmioty zawodoweKlasy drugie
Zawody przyszłości, nowe i deficytoweGodzina wychowawcza, zajęcia z koordynatorem, lekcje przedmiotoweKlasy drugie
Charakterystyka lokalnego rynku pracyZajęcia z koordynatorem, przedmioty zawodoweKlasy drugie
Kształtowanie postaw przedsiębiorczychPodstawy przedsiębiorczościKlasy drugie
Efektywne gospodarowanie czasemGodziny wychowawczeKlasy drugie
Podejmowanie działalności gospodarczejPodstawy przedsiębiorczościKlasy drugie
Poszukiwanie pracy (proces selekcji i rekrutacji)Godzina wychowawcza OHPKlasy trzecie
Dokumenty związane z przyjmowaniem do pracyZarządzanie salonem fryzjerskim; zakładem odzieżowym Dodatkowe zajęciaKlasy trzecie i czwarte
Rozmowa kwalifikacyjnaZarządzanie salonem fryzjerskim; zakładem odzieżowym Godzina wychowawczaKlasy trzecie
Formy zatrudnieniaZarządzanie salonem fryzjerskim; zakładem odzieżowymKlasy trzecie
Prawa i obowiązki pracownikaZarządzanie salonem fryzjerskim; zakładem odzieżowym godziny wychowawcze wiedza o społeczeństwieKlasy trzecie
Mobilność zawodowaZarządzanie salonem fryzjerskim; zakładem odzieżowym, wiedza o społeczeństwie, geografiaKlasy trzecie
BezrobocieZarządzanie salonem fryzjerskim; zakładem odzieżowym, warsztaty UP, geografiaKlasy czwarte
Instytucje rynku pracyZarządzanie salonem fryzjerskim; zakładem odzieżowym, godziny wychowawczeKlasy trzecie i czwarte
Możliwości wyboru drogi zawodowej i edukacyjnej po ukończeniu szkoły średniejZajęcia z koordynatorem Warsztaty- uczelnie Godz. wychowawczeKlasy czwarte
Czynniki planowania kariery edukacyjno – zawodowejGodziny wychowawcze, dodatkowe zajęciaKlasy czwarte
Tworzenie Indywidualnych Planów DziałaniaZajęcia z koordynatorem, wychowawcy klasKlasy czwarte
Szkolnictwo wyższe – jak wybrać studia?Zajęcia z koordynatorem, zajęcia dodatkoweKlasy czwarte